Nhiều người khi gọi đến đường dây cấp cứu 115 thì nghe "ò... e... í" hoặc "hết xe, cứ chờ". Do không được cứu kịp thời nên đã có trường hợp tàn phế, tử vong.
Dân cần nhưng bệnh viện không vội
Bà Nguyễn Thị Hồng Nam, khoa Sư phạm Đại học Cần Thơ, kể: Mấy tháng trước, ở khoa có trường hợp sinh viên đuổi chém thày cô giáo. Có người bị chảy máu đầu rất nhiều nên bà gọi 115 nhờ cấp cứu. Đầu dây bên kia nhận tin, bảo chờ khá lâu trên điện thoại, sau đó quay lại hỏi bị thương có nặng không, mấy người bị, địa chỉ... và nói phải xin ý kiến lãnh đạo mới điều xe đi được.
"Chờ mãi 20 phút, rồi 30 phút không thấy xe, tôi phải gọi taxi và cả xe máy đưa năm người bị thương vào bệnh viện" - bà Nam bức xúc.
Hệ thống 115 ở Cần Thơ do Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ đảm trách. Ông Đặng Quang Tâm, Giám đốc bệnh viện, cho biết, do số xe và trang thiết bị có hạn, lại phải đảm bảo cấp cứu, khám chữa bệnh tại chỗ nên đơn vị này chỉ đi cấp cứu theo số 115 ở một số địa bàn nội ô quận Ninh Kiều, Cái Răng, Bình Thủy (trong vòng bán kính 10 km).
"Các địa điểm xa hơn phải liên lạc với trung tâm y tế quận, huyện" - ông Tâm nói. Ông cũng cho biết bệnh viện chỉ có 4 xe cấp cứu, nhưng khi nào cần thì 115 sẵn sàng điều xe và điều người, trang thiết bị đi đến nơi.
Tuy khẳng định bệnh viện không thiếu xe nhưng đã có người bệnh bị 115 Cần Thơ từ chối vì hết xe. Một người dân ở phường An Bình, quận Ninh Kiều kể: Bà ngoại tôi anh bị cao huyết áp, đi vào nhà vệ sinh thì ngã ra bất tỉnh. Anh gọi ngay 115 thì đầu dây bên kia cho biết hết xe cấp cứu, bảo "Gia đình tự sắp xếp đi!" và cúp máy.
Chị Thanh Trang ở quận Bình Thủy, Cần Thơ, kể: Chị gặp một vụ tai nạn trên đường, nạn nhân bất tỉnh, máu chảy khá nhiều nên gọi cho 115. Người ở đầu dây không hỏi nạn nhân ra sao mà chỉ hỏi: "Điện thoại bàn của chị số mấy?". Chị Trang nói đang đi đường nên phải gọi từ điện thoại di động, và nghe trả lời: "Chị phải có điện thoại bàn chúng tôi mới điều xe cấp cứu đến được", rồi thấy bên kia cúp máy.
Ở TP HCM, dịch vụ 115 cũng chưa được hài lòng. Anh Thế Thuần tâm sự: "Đã bao lần tôi chứng kiến cảnh tai nạn và gọi 115, chờ mãi mới có người nhấc máy trả lời. Sau khi yêu cầu tôi trình bày đủ thứ thì họ cúp máy, hoặc nói tôi gọi taxi vì 115 không có xe, không có chức năng đến hiện trường chở người bị thương cấp cứu".
Giải thích từ phía 115 - có quá nhiều cuộc gọi quấy phá
Giải thích về trường hợp không đáp ứng khi có cuộc gọi từ điện thoại di động, bác sĩ Nguyễn Minh Vũ, phụ trách khoa cấp cứu tổng hợp Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ, giãi bày: "Thực tế số người cần dịch vụ 115 không nhiều. Có ngày chúng tôi nhận 40-50 cuộc gọi, nhưng chỉ 1-2 cuộc là thật sự cần, còn lại là chọc phá, phần lớn là từ số điện thoại di động".
Bác sĩ Lê Thị Cúc, Phó giám đốc Bệnh viện Trưng Vương TP HCM, cũng cho biết rất nhiều lần 115 nhận được các cuộc gọi quấy phá, cho xe cấp cứu đến nơi thì không có ai, hoặc chỉ có một nhóm thanh niên đang ngồi nhậu cười đùa. Đây cũng là lý do người trực điện thoại phải hỏi tới hỏi lui khi nhận cuộc gọi, làm mất "thời gian vàng".
Chỉ trong tháng 8, 115 TP HCM đã nhận gần 1.500 cuộc gọi quậy phá; trong đó 51 cuộc là giọng trẻ em. Nhiều cuộc khác gọi đến để chửi thề, cười giỡn, nói lảm nhảm hoặc gọi cho bác sĩ nghe... nhạc.
115 cũng gặp nhiều khó khăn
Bác sĩ Lê Thanh Chiến, Giám đốc Bệnh viện Trưng Vương, cho biết khó khăn nhiều khi còn đến từ phía bưu điện. Có lúc người dân gọi 115 nhưng lại bị kết nối đến cơ sở y tế quận huyện nên phải gọi lại, gây chậm trễ cho việc cấp cứu. Việc bưu điện TP HCM cài sẵn chương trình trả lời tự động cũng làm bệnh nhân phải chờ thêm trước khi liên lạc được với 115.
Theo bác sĩ Thanh Chiến, giao thông thường xuyên tắc nghẽn cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác cấp cứu. Tình trạng không chịu nhường đường cho xe cấp cứu khá phổ biến. Nhiều lúc xe đã gần đến nơi nhưng bị "chết cứng" một chỗ vì xe cộ bao vây. Có khi xe đến nơi, bệnh nhân đã qua đời!
Mặt khác, do bản đồ địa chính của TP HCM chưa hoàn chỉnh, số nhà nhảy loạn xạ, không theo thứ tự nên xe cấp cứu không thể tìm, hoặc phải mất rất nhiều thời gian mới xác định được địa chỉ bệnh nhân.
115 của Bệnh viện Trưng Vương cũng không có quyền điều phối toàn bộ mạng lưới cấp cứu ngoại viện của các cơ sở y tế khác. Thế nên khi có cuộc điện thoại rơi vào quận huyện thì cơ sở đó có tiếp nhận vận chuyển bệnh nhân đi cấp cứu hay không, Trưng Vương cũng không có quyền can thiệp. Thường khi đó phía quận huyện sẽ nói hết xe, hoặc không có chức năng vận chuyển cấp cứu, hay yêu cầu cúp máy rồi gọi lại 115.
Bác sĩ Thanh Chiến cho rằng với một thành phố lớn như TP HCM thì cần lập một mạng lưới quản lý, điều hành cấp cứu trên toàn địa bàn với đầy đủ trang thiết bị, phương tiện. Bệnh viện Trưng Vương phải được quyền điều hành toàn bộ mạng lưới cấp cứu ở bất cứ quận huyện nào.
Bác sĩ Chiến cũng mơ ước có một hệ thống định vị vệ tinh để quản lý và điều hành cấp cứu. Khi đó, họ sẽ giám sát được toàn bộ hoạt động cấp cứu, như xe đã xuất phát chưa, đi lúc mấy giờ, đã tới đâu, có bị kẹt xe không, và cả đoạn đường nào gần nhất để đến với người bệnh.
(Theo Tuoitre)
