Khó nuốt

Mặc dù có nhiều nguyên nhân gây chứng khó nuốt, nhưng có thể kể ở đây hai nhóm nguyên nhân chính khiến cho thức ăn bị “kẹt” lại ở thực quản (thực quản là một ống có nhiệm vụ đưa thức ăn từ miệng xuống dạ dày) sau khi đã được nuốt xuống đây. Thứ nhất là những bất thường về chức năng của cơ thực quản (bình thường có vai trò co bóp để đẩy thức ăn xuống dạ dày), và nguyên nhân thứ hai là do hẹp đường kính lòng thực quản.

Nguyên nhân thường gặp nhất của hẹp thực quản là : bệnh nhẫn thực quản, còn gọi là vòng Schatzki, thực quản bị teo lại, thường sau một quá trình viêm lâu dài gặp trong hội chứng trào ngược dạ dày thực quản. Khi thực quản bị hẹp lại như vậy, các loại thức ăn rắn có thể bị kẹt lại tại đây.

Một số bệnh nhân khi gặp tình huống này thì cố gắng nôn ra thức ăn, một số khác thì lại cố chờ cho thức ăn từ từ trôi xuống. Trong một số trường hợp hi hữu, thức ăn bị kẹt này cần các bác sĩ can thiệp bằng cách đưa vào thực quản một cái ống mềm để gắp thức ăn ra. Ung thư thực quản là một trong những nguyên nhân ít gặp hơn gây hẹp thực quản.


Khám bác sĩ nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây chít hẹp thực quản là rất cần thiết. Có thể thực hiện một số xét nghiệm để xác định nguyên nhân như các xét nghiệm về chức năng của đường tiêu hoá trên, hoặc soi đường tiêu hoá trên. Nếu nguyên nhân tìm được là do nhẫn thực quản, thì chỗ chít hẹp có thể được phá một cách cẩn thận hoặc dùng một quả bóng hoặc một dụng cụ nào đó chèn vào đấy nhằm làm dãn chỗ hẹp. Các thao tác trên có thể được thực hiện khi đang soi thực quản. Sau này, thực quản vẫn có thể bị hẹp lại, và lại cần phải can thiệp một lần nữa.

Nếu qua thăm khám không phát hiện được bất kì chỗ chít hẹp nào thì nguyên nhân gây khó nuốt rất có thể do cơ thực quản. Một trong những nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh co thắt tâm vị (do thiếu các tế bào hạch thần kinh, thực quản mất nhu động, không đẩy được thức ăn đi xuống, gây tắc nghẽn). Nhóm bệnh lí này có thể được phát hiện và chẩn đoán bằng cách nghiên cứu nhu động thực quản.

Thực hiện việc này bằng cách đưa vào thực quản một ống nhỏ, rồi cho bệnh nhân nuốt từng ngụm nước, với cách này, các bác sĩ có thể xác định các hoạt động của cơ thực quản diễn ra như thế nào. Bệnh lí của cơ hơi khó điều trị, tuy nhiên cũng có một số loại thuốc có thể dùng được trong những trường hợp này.
(Theo BSGĐ)